archiveren

Tagarchief: tuinieren

gevulde olijfkommers

Twee soorten gevulde olijfkomkommers. De verse vruchten onderaan zijn evenwel de gewone, en iet de gestekelde.

De stekelige olijfkomkommer (Cyclanthera brachystachya, ook wel ‘fat baby achocha’ genoemd) is een minder bekend familielid van de in kringen van kwekers van ‘vergeten groenten’ ondertussen redelijk populair zijnde olijfkomkommer (). Het is een makkelijk groeiende plant, die nog net iets beter aangepast is aan ons klimaat dan de gewone olijfkomkommer, en die op zich interessant is als groente, al is het zeker geen plant die de wereldhonger zal oplossen.

Olijfkomkommers zijn kleine komkommmer-achtige vruchtjes die aan klimmende planten groeien, en waarvan de oogst meestal pas geod begint ergens in Augustus, totdat de temperatuur ergens in de herfst zo laag wordt dat de planten kapot gaan. Ze kunnen op verschillende manieren gegeten worden: jong zijn ze lekker als komkommer-achtige saladegroente, en wanneer ze eenmaal rijp zijn kunnen ze gevuld worden (in het Engels is ‘stuffing cucumbers’ één van de namen die voor de groente gebruikt worden…) of in stukjes in wokschotels gebruikt worden bijvoorbeeld.

De stekelige olijfkomkommer die ik heb staan geeft vruchten van ongeveer 7-8 cm lang en rond de 5 cm breed, en ziet er misschien een beetje gevaarlijk uit, maar wat eruit ziet als stekels op het eerste gezicht blijken ongevaarlijk zachte uitsteeksels te zijn. Er zijn enkele verschillen met de gewone olijfkomkommer die opvallen. Behalve de bladvorm (handvormig zonder insnijdingen in tegenstelling tot de diep ingesneden bladeren van de gewone olijfkomkommer) valt het op dat de stekelige olijfkomkommer beter tegen lage temperaturen kan, en iets meer maar ook iets kleinere (maar wel dikkere) vruchten produceert.

De plant is makkelijk te kweken op bonenstaken of een klimrek, en kan samen met andere komkommer- en pompoenachtigen buiten gezet worden, en verder op dezelfde manier als de gewone soort gekweekt worden. Het is een eerder probleemloze groente om te kweken waar ik nooit moeite mee gehad heb…cyclanthera

Wat wel zo is bij deze soort is dat de vruchten redelijk snel hol worden, wat ze voor rauw gebruik snel minder interessant maakt, maar ze dan wel heel goed geschikt maakt om te vullen in de oven, beter dan de gewone olijfkomkommer eigenlijk. Als een hapje vooraf of als bijgerecht bijvoorbeeld krijg je een heel origineel ogend en lekker smakend gerecht op je bord dat iedereen zal verassen… De smaak bij warme bereiding zit ergens tussen groene paprika en courgette in, en is heel lekker te combineren met zowel vlees, kaas (Gouda of Cheddar werkt al heel goed!), of met meer vegetarische vullingen…

Er is trouwens een speciale techniek vereist om de stekelige olijfkomkommer open te snijden die wat handigheid vraagt om onder de knie te krijgen, maar eenmaal dat lukt is het makkelijk om ze te vullen. Het is best eerst een snede te maken in de hele lengte, van de steel tot het andere uiteinde, en daar dan in één beweging het steeltje met zaden aan eruit te trekken. Maar dat zie je wel als je probeert. Je kan hem trouwens ook gewoon in reepjes in een wok- of andere schotel doen waar je ofwel paprika of courgette in zou doen…

Al bij al dus een heel onbekende maar redelijk probleemloze groente waar je originele recepten meet kan uitproberen.

Smakelijk

Bram

(English version here!)

De jaltomato (Jaltomata procumbens) is een fraaie nachtschade-achtige plant ui Midden-Amerika waar eetbare donkere besjes aan groeien, die ondanks wat de naam doet vermoeden niet veel te maken hebben met tomaten. Origineel is het een meer tropische soort, maar hij kan nochtans perfect in ons klimaat groeien en dan als eenjarige kan worden behandeld.
De plant zelf is een bossige plant die bij mij niet zoveel hoger wordt dan een meter maar, wel naar alle kanten uitgroeit en uiteindelijk ook omvalt. Eerst krijgt hij mooie witte nachtschadebloemen, en tegen het eind van de zomer worden dat bijna zwarte bessen, iets groter dan een bosbes, die op vergelijkbare wijze gebruikt kunnen worden. Deze bessen hebben een eigen smaak, die op zich niet heel spectaculair is, maar door anderen die meer poëtisch gevoel hebben dan mijzelf wel beschreven wordt als een mengeling tussen druif en tomaat en nog wat andere niet verwante smaken. Ik denk zelf dat ze vooral een eigen smaak hebben waar je aan moet wennen, maar die best aangenaam is.

De bessen zijn lekker om zo rauw te eten, maar ze zijn ook heel goed bruikbaar om verwerkt te worden, al dan niet in combinatie met ander fruit. (Zelf hebben we een appel-jaltomato-crumbel gemaakt, maar daar is nooit een foto van gemaakt geweest) confituur en dergelijke zou heel goed mogelijk moeten zijn, maar dat heb ik nog niet geprobeerd ondertussen.

In de tuin is het een redelijk makkelijke plant. Vroeg voorzaaien en dan uitplanten na de eerste nachtvorst. Gezien de groeiwijze zou ondersteunen wel handig kunnen zijn. De planten groeien goed, al zijn de besjes natuurlijk klein, dus zo’n superoogst heb je er niet van… Veel problemen heb ik niet gezien, al weren er bepaalde bessen die een beetje houterig waren vanbinnen inplaats van zacht en sappig. Kan te maken hebben met het feit dat één plant teveel in de schaduw groeide. Naar verluidt bestaat de mogelijkheid dat hij na zachte winters terugkomt vanuit de wortels, en dat hij zichzelf uitzaait, maar na één jaar in de tuin kan ik daar nog niet veel over zeggen.

Voor mensen die bang zijn van het nachtschade-idee een geruststelling, de witte bloemen en de rest van de plant hebben genoeg verschillen om ze niet te verwisselen met zwarte nachtschade of wolfskers…

Verdict: een mooie en interessante plant, de besjes zijn oké en hebben iets heel eigen, zowel van smaak als van uitzicht. Geen overdreven grote opbrengst wel niet en verder niet spectaculair, en zeker geen hype waard of zo.

(Aan de andere kant, tomaten zijn ook als kleine besjes begonnen voor ze veredeld werden, en aardappelen als kleine knolletjes die alleen in de late herfst gevormd werden hier, dus misschien is er wel de mogelijkheid om interessante rassen te selecteren?)

Betrekkelijk weinig aangeboden. Mijn zaadjes kwamen origineel van Vreeken in Nederland. Ik heb een paar zaadjes bewaard (je kan me altijd contacteren), maar niet genoeg om de halve wereld te voorzien van jalotmato-planten.

peace

Bram